Een gesprek over (niet)vaccineren - deel 2

 Ik had een boeiende conversatie met een vriendin die niet gevaccineerd is. Dit is het tweede deel van onze conversatie (lees hier het eerste deel). Het is opnieuw een lange tekst, maar de conversatie blijft boeiend naar mijn eigen oordeel. Mijn voornaamste doel met het publiceren van onze conversatie is om te tonen dat het nog steeds mogelijk is, gesprekken voeren, jezelf in verbinding brengen met anderen. Ook al is het in deze tijden echt moeilijk. 

***

Dag E.


heel erg bedankt voor je warme antwoord terug. Zoals je zelf ook schrijft, het is fijn om hier in alle rust, respect en liefdevolheid over te spreken. Ik ben de laatste tijd veel aan het lezen over het zenboeddhisme (de niet-zweverige variant). Een interessant stukje gaat erover dat (actief) mededogen belangrijk is (com-passie, mooi toch), maar dat kan ook heel uitputtend zijn, en je kan er snel cynisch of depressief van worden. Daarom is er ook wijsheid nodig, intellectueel inzicht. Enkel zo kan je een soort kalme grondhouding ontwikkelen, van waaruit je mededogen kan voelen. Ik wil daar verder mee aan de slag, en ik beschouw dit dan als een soort oefening.

Ik heb je antwoord zeker niet als 'hard' gelezen. Wel duidelijk, maar dat is een van de redenen waarom ik je graag heb.Je hebt mijn leed gezien en erkend. Misschien was dat dan toch de reden waarom ik je uitgebreid schreef, om daarin gehoord te worden. Dankjewel.

Je mening vind ik interessant. Ik heb nog met twee niet-gevaccineerde vriendinnen gecommuniceerd. De ene gaat echt loos op complottheorieën, deelt informatie van de allerslechtste wetenschappers, en praat de hele tijd in vage woorden. Daar kan ik weinig mee. De andere is bang van het vaccin. Ze heeft al langer haar bedenkingen bij de klassieke geneeskunde (en dat is soms ook wel terecht denk ik), en ze heeft haar twijfels bij deze nieuwe vaccin-vorm (niet zo nieuw, maar goed, ik kan haar daar niet van overtuigen). Verder wijst ze ook op de zwakke punten van deze vaccintatiecampagne: weinig doordacht privacybeleid, mogelijke tunnelvisie om toch maar bij de keuze te blijven, maatregelen die het neoliberalisme steunen in plaats van aandacht te hebben voor de mentale 'kost' van dit alles,... Dat zijn allemaal redelijke argumenten waardoor ik haar keuze een beetje beter begrijp, maar nog steeds betreur. Trouwens, ik vind het woord 'campagne' wel terecht: dit ís een campagne. En misschien kunnen we zelfs zeggen: een politieke campagne.

Je hebt het over het gekende discours van algemeen belang en vrijheid. Daar ontbreekt voor mij een groot woord: verantwoordelijkheid.
Stefan Hertmans schrijft het in zijn essay, dat je misschien hebt gelezen, zo: 

"Onlangs zag ik op het journaal op de Franse televisie het verslag van een manifestatie in Parijs, waarin om liberté werd geschreeuwd door mensen die zich niet willen laten vaccineren. Ook die menigten zijn, net als de gele hesjes, zeer geschakeerd. De radicale vrijheid waar ze om roepen, is niet die waar de boomers van mei ’68 om schreeuwden. Hun idee van vrijheid is gebaseerd op hun zelfbeeld, niet op respect voor de ander. Nochtans zijn ook daar, in die manifestaties van de antivaxers, links-ecologische groepen te zien, zij aan zij met mensen die haast fascistoïde ideeën hebben over hun land. Hun afkeer van een door de wetenschap en de politiek gedicteerde maatregel (de ‘elite’) is allesbepalend. Op een bepaald ogenblik liep een vrouw voor de camera met een groot kartonnen bord, waarop ze had geschreven: ‘Mieux vaut mourir en liberté que de vivre en esclavage’ – liever sterven in vrijheid dan leven in slavernij. Waarmee ze het discours van de Franse revolutie misbruikte om te schreeuwen dat ze geen zin had in een prik. Dat ontaarden van het vrijheidsdiscours in een egocentrische kreet heeft iets ontstellends. Het is bijna tragisch dat het vrijheidsideaal heeft geleid tot dit volstrekte weigeren van verantwoordelijkheid. Zonder dat deze mensen het beseffen, zetten ze de weldaden van de samenleving onder druk, verbranden ze de grond onder hun voeten als burgers, beschouwen ze samenleven niet langer als zorg dragen voor de ander, maar als een jungle waarin iedereen zijn zin mag doen."
- Stefan Hertmans, De Standaard 6/11/2021


Misschien is dit te scherp verwoord, kwetsend zelfs en weinig respectvol, maar het is exact waar ik op vastloop. Ik zie een soort as voor me met aan het ene eind het collectief belang en aan het andere eind het puur egocentrisch belang. We geloven allebei niet dat we ons helemaal moeten wegcijferen, onszelf als individu moeten wegcijferen voor het algemeen belang. En we hebben allebei complete weerzin van dat andere eind waar het alleen maar gaat om ik-ik-ik. Waar zitten we dan op die as? Als we daarover praten wordt het gewoon te abstract voor me. Je schrijft: Maar de sprong maken van ‘dit is ellendig’ naar ‘het is de schuld van de niet-gevaccineerden’ is… ik heb er geen woorden voor. Ik kan die sprong niet begrijpen.
Dan is mijn vraag: wat zit er dan tussen?

Ik heb de beelden van de betoging niet bekeken, dus daar kan ik me niet over uitspreken. Ik zou me vooral als betoger niet willen associëren met mensen die daar rondliepen met een Jodenster, dat vind ik zo'n walgelijke vergelijking die me echt de maag doet omkeren. En ik zou me al helemaal niet willen associëren met Dries Vanlangenhove en zijn vriendjes. Jeroen Olyslaeghers is op facebook een hele uitleg begonnen, bijna als een soort soap, hoe die betoging gekaapt is door extreem rechts. Dat is uiterst zorgwekkend, dat maakt me echt bang. En ook; je hebt fundamenteel gelijk: onze maatschappij moet ons als burgers beschermen en niet aanvallen.

De parallel met stemrecht/stemplicht vind ik wel interessant. Ik ben bij elke verkiezingsronde verbaasd over hoeveel mensen er niet gaan stemmen en dus niet vertegenwoordigd zijn. En nog verbaasder over het feit dat daar amper aandacht voor is, dat er nooit wordt gesproken over die groep. Maar waarom kan ik me dan bijvoorbeeld niet aanzetten tot me verdiepen in de burgerdemocratie zoals David Van Reybrouck die wil organiseren? Waarom maak ik daar geen tijd voor, waarom engageer ik me daar niet voor? Conformeer ik me naar ons 'regime' zoals jij het noemt, uit gemakzucht, uit luiheid, wat niet weet wat niet deert? Ik weet het niet.

Het is niet dat ik een zondebok zoek, maar wel een oplossing, een manier om hieruit te geraken. Er ligt weer een grootvader op intensieve zorgen (een nonkel van M.) en ik krijg dat niet gerijmd met 'we moeten ermee leren leven'. Ik moet nu denken aan die actie rond baby Pia. Er werd toen twee miljoen (!) ingezameld met zielige foto's van een baby die een onbetaalbaar medicijn nodig had. Ik werd woest van dit soort liefdadigheid, omdat het op geen enkele manier een structurele oplossing is en de situatie voor minder kansrijke kinderen alleen nóg erger maakt. Het is een verschrikkelijk spel van Big Pharma. Ik stuurde in tegenstelling tot ongeveer alle andere mensen, géén SMS. Dat was ook een politieke keuze, ik weigerde mee te gaan in zo'n systeem. Maar toen bleek baby Pia een paar straten verder te wonen en stonden de buurkindjes met zelfgebakken koekjes voor de deur. Het menselijke leed stond op de stoep. Wat dan? Ik ben daar niet uit geraakt. 

We hadden hier thuis de ene quarantaine nog niet uitgezeten, of daar was al de volgende. En dan stel ik me ook vragen over het nut, over het beleid, over de alweer nieuwe maatregelen. Ik wil dat mijn kinderen kunnen leven!

Ik heb dankzij mijn broer die huisarts is en zijn doctoraat net heeft afgewerkt, ook vertrouwen in het kritische systeem achter de wetenschap. Alle wetenschappelijke onderzoeken worden gereviewd, en fouten móeten worden rechtgezet. Daar kom je echt niet onderuit. Een van de artikels waar anti-vaxers mee zwaaien (en dan bedoel ik dus echt dat kleine clubje van complotdenkers die helemaal doordraaien) staat zo vol fouten en is intussen al lang teruggetrokken.. En dan kan de wetenschap dat proberen te corrigeren zodra er iets wordt beweerd, kost het gigantisch veel moeite om recht te zetten. Zo is het ook gegaan bij 'een onderzoek' rond het verband tussen autisme en de klassieke vaccinaties tegen kinderziekten. Intussen zijn er al tig onderzoeken die dat ene kleine onderzoek compleet onderuit halen, maar het kwaad is geschied... Het probleem van dat wetenschappelijk systeem is dat het ontzettend traag is. Zo'n klinische studie duurt lang. En het virus is razend snel. Dus we kunnen niet het rustige pad bewandelen om alle verschillende wetenschappelijke inzichten naast elkaar te leggen, reviews te doen, her-testen,...
Dus ik blijf ervan overtuigd dat vaccinatie momenteel een van de beste wapens is die we hebben, en dat het nog veel beter zou werken als iedereen meedoet.

Ik ga je moeten teleurstellen, want inderdaad, ik denk dat dat samen doen dan misschien wel ten koste moet gaan van de afwijkende stemmen. Bij heel wat andere persoonlijke keuzes (ik geloof in geen enkele god, ik eet al jaren vegetarisch, ...) schaad ik geen anderen door iets wel/niet te doen. Ik vind ook niet dat anderen zich moeten aanpassen naar mijn keuzes. Ik kan het jammer vinden dat er nog steeds restaurants zijn waar de enige vegetarische opties kaaskroketten uit de diepvries zijn, maar ik ga hier niemand voor aanklagen, de restaurantuitbater en ik maken een andere keuze, en daar dragen we dan beide de gevolgen van. Goed. Het zij zo.
De vork zit in mijn opinie met corona anders aan de steel, omdat de keuze van de ene wel het leven van de andere beïnvloedt. Vandaag zag ik nog een grafiek over de corona-mortaliteit versus de vaccinatiegraad in de Europese Unie en dat was toch een zeer duidelijke grafiek.

Als ik je één journalistiek tip mag geven: kijk naar Karrewiet. Ongelofelijk met wat een zachtheid, feitelijkheid en eerlijkheid (naar ik kan inschatten natuurlijk) daar de voorbije twee jaar gepraat is over Corona. Voor mij en mijn dochters heeft Karrewiet al echt het verschil gemaakt.


Misschien is onze conversatie bij deze afgerond, omdat we elk ons eigen standpunt goed hebben kunnen uitleggen. We weten allebei dat het moeilijk wordt om elkaar te overtuigen. Dat dit gesprek er is, is het belangrijkste.
Als je nog leestips hebt voor het discours rond vrijheid-verantwoordelijkheid-individualiteit, laat het me zeker weten.


Veel liefs, en wat licht in deze grijze dagen,
Katelijne

***

He Katelijne,


Vind je het goed als ik toch nog wat bedenkingen met je deel? Ik denk niet dat we tot een sluitend antwoord of een ‘oplossing’ gaan komen, of dat iemand van ons ‘gelijk’ gaat krijgen. Maar jouw antwoord draait grotendeels rond dat woord dat mij tegenwoordig een rood waas voor de ogen brengt, omdat het het meest misbruikte en platgedrukte woord van het laatste anderhalf jaar is, maar ook het meest cruciale: verantwoordelijkheid.

Deze campagne - zoals je zelf bevestigt dat die al anderhalf jaar wordt gevoerd - drijft, naast het vakkundig induceren van angst, op nog een kernbegrip: verantwoordelijkheid. Over de spanning tussen vrijheid en verantwoordelijkheid zijn al eeuwenlang bibliotheken vol geschreven, ik ben geen filosoof, maar ik stel me wel al anderhalf jaar de vraag: wie is verantwoordelijk voor wie, en vooral: in welke mate? Want net zo min als vrijheid een absoluut begrip is (en ik vind Hertmans’ polariserende gelijkschakeling van vrijheid met egocentrisme echt intellectueel lui) is verantwoordelijkheid dat. Ik mis zowel met betrekking tot vrijheid als tot verantwoordelijkheid het begrip ‘proportionaliteit’. In deze gezondsheidscrisis is de verantwoordelijkheid van de burger opgeblazen tot proporties die onverdraaglijk zijn, ik bedoel letterlijk: niet draaglijk. Wij, de ‘gewone’ mensen, moeten niet alleen blijven werken, voor onze kinderen zorgen en consumeren (vooral dat), we zijn daarbovenop ook nog eens veroordeeld tot het dragen van de (rechtstreekse!) verantwoordelijkheid over het leven en sterven van onze medemens. Tijdens de eerste lockdown was het discours daarover zo extreem, dat mensen die de regels niet volgden ‘seniorenmoordenaars’ werden genoemd. Ikzelf kreeg in een discussie met een goede vriendin (nog lang voor een sprake was van vaccinaties) het volgende te horen: “Als jij straks met je stervend kind voor een ziekenhuis staat en er is geen plaats omdat het vol coronapatienten ligt, is dat je eigen schuld.” Dat. Zei. Een Vriendin. Tegen Mij - ik die nota bene al eens werkelijk met een bijna stervend kind in een ziekenhuis had gelegen. Op het moment dat vrienden elkaar dat soort dingen beginnen toe te voegen, in een degoutante poging om de ander moreel in het gareel te houden, weet je dat er iets grondig mis is met het discours rond verantwoordelijkheid.

Ik wil net zo graag als jij zo snel mogelijk weg uit deze crisis. Ik neem daarvoor de verantwoordelijkheid die ik kan nemen, die mijn draagkracht me toestaat, als individu, en die voor mij ethisch klopt. Meer kan ik niet doen, en niemand van ons, wat de overheid ons daar verder ook over tracht wijs te maken. De overheid moet zijn verantwoordelijkheid nemen op haar eigen niveau, dat van de samenleving, maar dat doet ze niet - liever laat ze via CST en andere surveillancemaatregelen de burgers politieagent spelen voor elkaar. En sowieso staat in het hele beleid de ‘sterke, veerkrachtige, verantwoordelijke burger’ voorop - in dit neoliberale sociale universum is voor de zwakke en machteloze burger geen plaats. Mijn eigen stad Gent is een mooi voorbeeld van dit praatje: met nieuwjaar vorig jaar kregen we prachtig ontworpen kaartjes in de bus van het stadsbestuur: “Blijven geven”. “Nie pleuje” Excuseer? Blijven geven? En wat als het op is, als je plat bent, als er niets meer te geven valt? Mooie anekdote over onze ‘progressieve’ burgemeester Mathias Declercq: in een mediageniek gesprek met kwetsbare jongeren kwam hij handjes schudden en vragen hoe het ging. Een van de gasten sprak, naar waarheid, dat het niét ging, dat hij het niet trok, dat het te zwaar was voor hem. Waarop Declercq, volledig verbluft uit zijn comfortzone, de legendarische woorden mompelde: “Ja, het is voor iedereen lastig he.”
Pardon? is dat het enige antwoord dat je als burgemeester kan verzinnen wanneer je in your face met de échte kwetsbaarheid wordt geconfronteerd? Maar onze Mathias, liberaal als altijd, wil vooral dat we ‘blijven geven’. Geen wonder dat het hele beleid van de ooit zo sociale stad Gent druipt van dit verantwoordelijkheids- en ondernemingsdiscours. Maar passons.

Die moralisering van de burgers onderling, op basis van het door de overheid aangestuurde discours rond verantwoordelijkheid, is zowat het meest kwalijke van heel deze crisis. In een interessant artikel in De Groene spreekt Jan Postma (in een andere context) over ‘virtue signalling’: we overtreffen, we overtroeven elkaar in het deugdzaam zijn, in het volgen van de regels, in het etaleren van onze verantwoordelijkheid. Het is een machtsmiddel geworden, die verantwoordelijkheid, van de overheid naar haar burgers en van de burgers onderling, om elkaar te koeioneren. Maar virtue signalling is fake : we zijn niet zo deugdzaam als we ons graag voordoen. Ik wil de eerste persoon nog tegenkomen die, toen de regels rond sociaal contact het strengst waren, niet stiekem toch eens een extra persoon ‘gezien’ heeft.

Maar bon, in hetzelfde artikel staat: ‘emoties zijn hoe we moraliteit doen’. Onze moraliteit, het zoeken naar een correcte manier van handelen, is emotioneel gestuurd. Dat blijkt, want elke keer wijzen we elkaar (zowel jij als ik) vol woede en wanhoop op het menselijk leed, aan beide kanten. Het probleem is dat we dezelfde emoties voelen, maar die niet leiden tot een zelfde gevolgtrekking over wat er moet gebeuren.

En ten overvloede, omdat de vraag’ waarom vaccineer je je niet’ blijft zinderen door alles heen. Omdat ik me expliciet wil verzetten tegen het disporoportionele geweld dat de staat uitoefent op een kleine groep mensen die zich om diverse redenen niet laat vaccineren - voor mij is dat geweld de reden zelf om het niet te doen, je zou dus - grijns grijns, o retoriek - kunnen zeggen dat het de staat zelf is die me dwingt om me niet te vaccineren - omdat ik me ethisch gezien niet met haar handelen kan verzoenen. Disproportioneel, omdat de realiteit vandaag bewijst dat de vaccins zelf niet afdoende werken (dus zetten we maar een derde prik met hetzelfde verouderde vaccin? begrijpe wie kan) en ik me oprecht afvraag vanwaar dan dat repressieve beleid komt tegen die paar Vlamingen. Het rancunebeleid tegenover een kleine groep niet-gevaccineerden staat al lang niet meer in verhouding tot, of zelfs niet meer in relatie tot de gezondheidscrisis. Stel nu eens, stel nu eens dat we het wel doen, dat we die ocharme zeven procent tegen de muur zetten, pistool tegen de kop, en vaccineren. Gaat dan het virus bedwongen zijn? Gaan we dan meteen ook een muur rond Vlaanderen bouwen om te zorgen dat ons veilige 100 procent gevaccineerde landje zuiver blijft? Gelooft er iemand dat met een vaccinatiegraad van 100 procent Vlamingen (hallo, geglobaliseerde wereld, hallo ongedocumenteerden en migranten) we het virus buiten de deur gaan houden? En wie gaat die deur bouwen, en bewaken?

Het gekmakende is dat op jouw terechte vraag “Wat moeten we dan wél doen” ik ook geen antwoord heb. Maar dat we de samenleving niet moeten verdelen, dood-moraliseren en vol angst spuiten, daarvan ben ik wél overtuigd. We zijn met z’n allen ook verantwoordelijk voor de klimaatcrisis, toch? Maar ik zie niemand die met de auto rijdt of vlees eet uitgestoten worden uit het publieke leven. Ik zie geen enkele zwangere vrouw de toegang ontzegd worden tot openbare voorzieningen, omdat ze onze planeet en de hele bevolking schade toebrengt met haar keuze voor een kind - een westers kind met een enorme voetafdruk. Natuurlijk niet, en gelukkig maar - het gaat om proportionaliteit. Maar in de mediagekke framing van deze gezondheidscrisis is die proportionaliteit ver heen.

Enfin, genoeg. ik sluit je nog wat lectuur in. Die je wellicht niet welgevallig zal zijn. Maar juist die moeten we lezen, denk ik. :-)


alle goeds,
e

Een gesprek over (niet)vaccineren - deel 1

Ik had een boeiende conversatie met een vriendin die niet gevaccineerd is. Dit is het eerste deel van onze conversatie. Het is een lange tekst, maar ik heb erg veel aan onze conversatie gehad. Ik publiceer dit uiteraard met haar toestemming. 

***

10 november 

Dag E.
Het was fijn je zondag te zien. Maar er moet me iets van het hart, omdat ons gesprek echt is blijven hangen in mijn hoofd. Ik lig erover te piekeren.

Ik heb mezelf verweten dat ik de discussie rond corona niet ben aangegaan. Want ik heb zoveel vragen. Maar ik was moe, echt te moe. Maar ik wil niet leven met die gelatenheid, dat sta ik mezelf niet toe. Je moet me helpen om niet af te glijden in het wij/zij denken, want mijn drempel is bereikt.

Ik heb deze ochtend de livestreaming gevolgd van de uitvaart van de vader van vrienden. Ik kan me weinig voorstellen dat treuriger is.
Hij stierf aan covid. Hij had al vele jaren zware medische problemen, maar het ging de laatste tijd goed. Zijn kinderen zeiden het van bij de start van deze crisis: ons vake mag echt geen corona krijgen, dat wordt de ziekte te veel. En ze kregen alsnog gelijk. Je zou kunnen redeneren dat hij ook aan een ander onschuldig virus had kunnen sterven. Je zou kunnen redeneren dat hij ook nog vele jaren had kunnen leven. Het was een sterke persoonlijkheid, iemand die heel erg opkwam voor onrecht en zich zijn hele leven engageerde voor de 'vierde wereld', een begrip dat hij bleef hanteren.
Ik was er graag bij geweest, voor mijn vrienden. Ik ken ze al mijn hele leven, onze ouders waren bevriend. Maar ik was er niet, want ik zit in quarantaine.
Oona heeft het quasi zeker vlaggen, we wachten nog op de resultaten van de pcr-testen. Maar ik bereid me voor op een quarantaine van mogelijk wel 17 dagen.

De voorbije weken lukte het me nét: voor mijn kinderen zorgen. Zolang ik veel rustte als ze naar school gingen, en alles goed voorbereidde, kon ik het aan en viel ik om 20u30 uitgeput neer. Er was een dag dat ik een licht had laten branden beneden maar ik de energie niet meer had om nog eens de trap op en af te gaan. Dat is nog niet lang geleden. Nu moet ik 24/24u voor hen zorgen.

Mijn mentale ruimte is erg beperkt. Nu moet ik alles regelen: mijn eigen psycholoog-afspraken annuleren. Het oudercontact online volgen. Het weekend centerparcs annuleren (waar we alleen zo naar uit keken, ik met een bang hartje voor de drukte, maar evengoed). School verwittigen. DKO verwittigen. Chiro verwittigen. Ongeruste grootouders gerust stellen. En wellicht staan te wachten: juffrouw spelen, mijn kind breuken uitleggen en god weet hoe je een nieuwe letter aanleert.

Het virus tiert welig, muteert en wordt sterker. Ik weet zo al minstens zeven gezinnen in vergelijkbare situaties, het is overal echt dweilen met de kraan open. En alle moeders compleet op hun tandvlees. Een vriendin met een zwaar autistische zoon die maar niet kan begrijpen waarom hij niet naar school mag (zijn broer en vader testen positief). Die vriendin denkt zicht nog te moeten verantwoorden naar mij dat ze zich ziek laat thuisschrijven en dus niet vanuit thuis werkt. Een andere vriendin die probeert haar ex tegen te houden om de kinderen naar de grootouders te sturen, na een hoog risicocontact met een vriendinnetje. Nog een andere vriendin die nog steeds herstellende is van corona.
Het zou allemaal zo erg niet zijn moesten er geen mensen doodgaan. Ik ken nog een grootouder die op intensieve ligt.

Ik krijg deze gedachte niet weg: dat komt door al die niet-gevaccineerden.
Door hen blijft dat virus tieren. Door hen is de ademruimte die we een tijd geleden hadden, helemaal terug weg. Door hen geraken we hier NIET uit.

Begrijp me niet verkeerd: ook ik ga niet akkoord.
Ik vind dat de overheid faalt en verkeerde beslissingen neemt. Maatregelen zijn gunstig voor de economie (neoliberalisme, daar leven we in) en ongunstig voor de mentale gezondheid van ons allemaal.
Ik vind zeker de beslissingen rond kinderen hemeltergend.
Ik walg van de gedachte dat er aan de top mensen rijk worden door elke corona-dode. Of door het verkopen van vaccins. Ik verafschuw de westerse houding, het totale gebrek aan een globale aanpak. Ik heb nood aan menselijkheid, waardigheid, verbondenheid.
Ik ben helemaal tégen deze pasjes maatschappij. Ik vind het verschrikkelijk voor winkeliers en horeca medewerkers dat zij controles moeten doen.
Maar ik zie het niet: wat is het alternatief?

Maar voor mij is het én én.
Ik geloof in de wetenschap. Ook in het falen ervan, maar het is de enige weg.
Ik geloof in de menselijkheid en dat we deze crisis samen moeten doorstaan.
Ik geloof dat de overheid de best mogelijke beslissingen neemt op basis van de beschikbare informatie (en die is dus inderdaad niet afdoende, maar wachten op het complete plaatje van onderzoeken zal een catastrofe veroorzaken). En is het dan niet aan ons om die beslissingen te volgen? Ook al zijn we kritisch, of vinden we het zelfs bullshit, maar vanuit het geloof dat we allemaal SAMEN moeten handelen?

Tot hiertoe waren mijn gesprekken met niet-gevaccineerden altijd heel vaag. Grote woorden. Veel waarden en normen waar ik achter sta. Veel gesakker op de overheid waarbij ik denk, natuurlijk worden er volop fouten gemaakt, we zitten in een nooit geziene crisis.
Maar wat antwoord ik Oona als ze vraagt waarom mensen zich niet laten vaccineren?

Ik zie het niet meer... Als de niet gevaccineerden bij hun standpunt blijven, dan blijft dit virus razen, muteren. Dan gaan we allemaal, de hele tijd, door het hele circus moeten. Dan blijven er grootouders doodgaan. Hoe gaan we dát uitleggen aan hun kleinkinderen? Dat hun vake is gestorven, door een virus dat we hadden kunnen verslaan?

Ik mail je net omdat ik weet dat ik met jou wél kan praten. Jij bent verstandig, net zozeer emotioneel als rationeel en ik hecht altijd waarde aan je oordeel. En ik weet ook dat we over heel veel hetzelfde denken en waar we van mening verschillen, dat we elkaar blijven respecteren en blijven luisteren (of dat hoop ik toch, niet mijn sterkste kant :-)).

Dus daarom dat ik het toch durf om je te schrijven. Ik zie wel of je tijd en zin hebt om me te antwoorden. Intussen ploeter ik verder, net zoals jij en alle moeders.


Veel liefs,
Katelijne



***

25 november 



He Katelijne,


Ik wil je om te beginnen bedanken voor zo’n eerlijke, open brief – die zijn zeldzaam, zoals de respectvolle gesprekken zeldzaam zijn, en de haat en rancune welig tiert – in de media, in de monden van politici, op de publieke fora.

En kijk, hopsa, daar zijn we meteen aanbeland bij het hart van mijn antwoord op de vraag ‘Waarom laat je je niet vaccineren.’ Mijn antwoord, wellicht niet dat van anderen, die heel andere motieven hebben (medische, religieuze, …) om zich niet te laten vaccineren.

Het mijne is zuiver politiek. Ik geloof dat het vaccin veilig is. Ik ben er niet bang van. Maar ik zal je vertellen hoe het gelopen is, want ik ben niet altijd zo overtuigd geweest van mijn beslissing om me niet te laten vaccineren.

Twee jaar geleden was ik dat nog niet. Ik had een lichte, heel lichte medische twijfel: ik vond en vind het nog steeds erg vreemd dat we een totale wereldbevolking (enfin, het westerse en rijke segment ervan) zijn aan het inspuiten met een stof waarvan we de gevolgen op lange termijn onmogelijk kunnen kennen. Maar in wezen is dat nooit echt een issue geweest. Wel heb ik vanaf het begin gedacht dat de mens over zijn eigen lichaam mag beschikken, niet de staat. En ja, ik ken de discours over algemeen belang en vrijheid – maar het gaat niet over ‘eigenbelang’ of ‘zijn goesting doen’. Iemand die pakweg uit religieuze overtuiging het vaccin weigert, mag niet tot tweederangsburger gedegradeerd worden. Ik sta voor dat principe, en ik zou daar ook voor staan als ik wel gevaccineerd was. Bovendien was de angst groot genoeg: de mensen zouden elkaar de tent uitgevochten hebben om als eerste een vaccin te krijgen. Vlaanderen zou makkelijk aan zijn 70 procent komen.

Waarom, waarom? Waarom wordt er zo’n haat gezaaid tegen die schamele enkele mensen die niet gevaccineerd zijn? Ik wil niet vervallen in complottheorieën, maar het is moeilijk wanneer ik zie hoe de terreur van de staat zich keert tegen een deel van haar eigen burgers. Wat is de bedoeling hiervan? De gezondheidscrisis oplossen? Dit beleid heeft met gezondheidsrisico’s niets te maken. Denk je, met 2 procent in Afrika gevaccineerd en een volgende migratiegolf op komst, dat een totale vaccinatie ooit mogelijk is, Katelijne? Denk je dat we het virus gaan ‘verslaan’ door de laatste 7 procent burgerlijk ongehoorzamen de toegang tot het publieke leven te ontzeggen? Denk je dat het die paar procentjes mensen zijn geweest die een vierde golf hebben veroorzaakt? Waarom liggen de ic’s dan vol gevaccineerden? Waarom blijkt het vaccin dan maar heel tijdelijk en onvoldoende te werken? Omdat het muteert, inderdaad. Des te onbegrijpelijker dat de oplossing een derde prik zou zijn, met opnieuw een vaccin dat nu weer al hopeloos verouderd is.

Het is heel concreet begonnen als een ‘spel’, en dat bedoel ik niet onrespectvol tegenover de vele menselijke slachtoffers. Ik zie me nog staan, in de living, terwijl ik zeg tegen mijn partner, die wel gevaccineerd is: ‘Ik ga nog even afwachten, we gaan zien hoe het met onze burgerrechten gesteld is binnen een paar maand.’ In de loop van die paar maand ben ik, op basis van wat er effectief met mijn burgerrechten is gebeurd, dag na dag er meer overtuigd van geworden om me niet te laten vaccineren. Principieel, ja. Omdat ik niet wil samenwerken met een regime dat geweld gebruikt tegen haar eigen burgers – kijk maar eens naar de filmpjes van de betoging zondag, waarin uit een politiecombi special forces springen die zelf auto’s beginnen vernielen. Omdat ik met ongeloof en afschuw kijk naar wat er van onze ‘democratie’ is overgebleven. Kortom: de haat en de verdeeldheid die de overheid zelf zaait, het beleid van rancune en polarisering – daar doe ik niet aan mee. Dat is voor mij de reden om me niet te laten vaccineren. En om wellicht ook nooit van mijn leven meer te gaan stemmen, vrees ik.

Het treft me zo dat jouw hele, lange mail gaat over menselijk leed. En mijn tot nu toe al hele, lange mail over politiek. Daar zit voor mij de cruciale denkfout: dat dit soort politiek jouw menselijk leed gaat oplossen. Want jouw menselijk leed is echt en doorvoeld, en ik kan er alleen mee meeleven – want ja, ik ploeter ook, het is ook mijn menselijk leed. Het virus is er, het bestaat, het doodt mensen – niets van dit alles trek ik ook maar een seconde in twijfel. Maar de sprong maken van ‘dit is ellendig’ naar ‘het is de schuld van de niet-gevaccineerden’ is… ik heb er geen woorden voor. Ik kan die sprong niet begrijpen. Als er één ding is dat me bang maakt zijn het die woorden uit jouw mond, iemand die ik ken als een door en door humane, zoekende, menselijke, intelligente persoon. Ik begrijp dat er een zondebok moet zijn, die behoefte is groot. En de overheid voorziet in die zondebok, om haar eigen falen (het feit dat de ‘remedie’ niet werkt EN dat dit globale probleem te overweldigend is om onder controle te houden) te maskeren. Maar het mechanisme is pervers, dat heeft de geschiedenis genoeg bewezen.

Ik heb op de medische crisis ook geen antwoord. Ik heb geen alternatief, behalve het vage aanvoelen dat we in een nieuwe fase van de wereldgeschiedenis zijn aanbeland, waarin we een stuk van onze illusie over controle en eeuwig leven gaan moeten opgeven. Dat maakt de zieken en doden niet minder erg, en het is makkelijk filosofisch te spreken. Maar ik vind wel dat er een grond van waarheid in zit: we gaan moeten anders omgaan met de aanwezigheid van virussen (wat niet betekent: maar laten gedijen). Want verslaan gaan we ze niet. We gaan ermee moeten leren leven.


Ik geloof ook in de wetenschap, heel sterk zelf, maar wel in een wetenschap die haar eigen falen kan onderkennen, en bijsturen. En die ruimte laat voor alle stemmen – want er zijn genoeg wetenschappelijke stemmen (even geschoold als de paar die we continu horen) die in andere richtingen denken.

Ik geloof net zoals jij in de kracht van het samen te doen – maar in jouw optiek houdt dat ‘samen’ dan wel in dat afwijkende stemmen zich schikken naar de meerderheid. Dat is geen samen doen, dat is overtuigd zijn van het eigen gelijk. En anderen daarin dwingen. Of niet?

Ik geloof niet dat de overheid kwaad opzet in de zin heeft (als in: een complot), maar wel dat zij lijdt aan hetzelfde als ‘de’ (mainstream) wetenschap: het onvermogen om twijfel toe te laten en terug te keren op eerder genomen beslissingen.

Ik geloof intussen voor geen meter meer in de journalistiek. Hoe triest, voor een journalist.


Ik wil hier ook graag uit, hoe sneller hoe liever, maar ik vrees dat er zich een nieuwe realiteit aandient die nog even gaat blijven bestaan – het virus. Dat is al erg genoeg. Maar voor de aanwezigheid daarvan stel ik de overheid niet verantwoordelijk. Daarbovenop is nog iets veel ergers aan het gebeuren: in plaats van verantwoordelijkheid te nemen voor al haar burgers is de staat bezig van haar eigen burgers politieagenten te maken, op een manier die de bevolking spitst in goede en slechten – we stevenen af op een (mentale) burgeroorlog. Daarvoor stel ik de staat wel verantwoordelijk, en de media, die met hun angstdiscours al twee jaar de bevolking gijzelen en verdelen. Dàt is iets om bang van te zijn.

Alleen dit soort brieven en gesprekken vormen nog een brug.

Dus dankjewel, Katelijne.

En wellicht is dit een harde brief – ik hoop dat je hem niet zo leest, want jouw kwetsbaarheid heeft me erg geraakt. Ik wilde dat ik meer voor je kon doen. Maar ik kan alleen maar hopen dat we deze gesprekken blijven hebben, zonder dat iemand de communicatielijn afsluit.

x

Dag 7 - Quarantaine dagboek

Gezondheid: Mijn zelftest vandaag was negatief. Ik las ook nog dat ik de best mogelijke afweerstrategie heb: dubbel gevaccineerd én corona doorgemaakt. Als is dat al meer dan een jaar geleden. Ongelofelijk als je daarover nadenkt...

Gespeeld: Juno speelde vanochtend in bed haar letterspelletje. Ik heb ze op deze zeven dagen gewoon beter horen lezen, ongelofelijk fascinerend. 

Geknutseld: Vandaag hebben ze de ramen 'gekuist' en vervolgens met de raamstiften nieuwe tekeningen gemaakt. In Sinterklaas-thema uiteraard. 

Geruzie: alles peis en vree

Gegeten: een heerlijk vieruurtje van bij Nives. En ook verse granola gemaakt. 

Gelachen: Hoeveel is 1 + 1? Raam! Ja, dat is de mop. Zo'n mop die helemaal uitgelegd moet worden. Maar net op dat moment passeerden we langs een verkeersbord met een sticker 'raam'. Dat vond ik dan net heel grappig. 

Geleden: Juno die haar Bingel-paswoord komt vragen wanneer ik op de wc zit. Alsjeblief, geef me twee minuten. 

Gewandeld: naar de speeltuin binnen schooltijd, het voelde ondanks het grijze weer als een gekke vakantie. 

Gekeken: Natuurlijk vind ik de oude reeks van Dag Sinterklaas beter, maar ik kan ook wel genieten van Tine Embrechts als Kneta Knieschijf. 

Slecht nieuws van de dag: de goede dingen van de voorbije dagen zorgen voor afleiding en zelfs af en toe voor een echte energie-opstoot. Maar de terugval is intens. Ik heb nog onvoldoende reserve opgebouwd, dat maakt mijn lichaam me pijnlijk duidelijk. 

Goed nieuws van de dag:  Terug wat tijd voor mezelf, en dat zal vooral rusten inhouden. 

Dag 6 - Quarantaine dagboek

 

Gezondheid: Geen hoofdpijn meer voor Juno, veel vermoeidheid voor mij.

Gespeeld: Geen enkel spel vandaag...

Geknutseld: Urenlang getekend aan een Sint-lijstje en tekeningen. 

Geruzie: Er werd geruzied om het zwarte potlood. En de gom. En de lat. 

Gegeten: Gezonde ontbijtwafels met banaan en ahornsiroop. Boterhammen. Vegan pompoen mac'n cheese, lekker! 

Gelachen: Oona die al zingend een liedje zocht op google. Terwijl ze in bad zat. En warempel, we hebben het gevonden. 

Geleden: Alle maaltijden duren lang. Hoe meer tijd, hoe trager ze eten. En dan lees ik de krant of kijk ik op mijn gsm, wat hen dan weer ergert, waardoor ze nóg trager eten. En ik me nog meer verveel. Dus de krant pak. Enzoverder, enzovoort. 

Gewandeld: heel Berchem door op zoek naar een versierde postbus. Je kan de brieven aan de Sint natuurlijk in elke brievenbus posten, maar zo'n exemplaar met baard is toch veel leuker? Gek genoeg was de brievenbus aan het station niet versierd. Oona herinnerde zich precies een versierd exemplaar verderop. 7000 stappen, joehoe. 

Gekeken: K2 zoekt K3, hoe lang duurt dat nog? 

Gelezen: Oona las Pluk redt de dieren en ze vond het zo mooi, ze heeft het naverteld aan mij en Juno. Met Juno las ik Jubelientje. En we lazen ook een AVI start boekje dat best grappig was. 

Slecht nieuws van de dag: koffiebar Kornél bleek plots gesloten. Ochtenddrama. Maar veel erger:  als je met niet-gevaccineerden in discussie wil gaan, moet je je dus ook goed voorbereiden. Ik vind het verspilde energie, maar ik kan het ook niet verdragen. 

Goed nieuws van de dag: Stoepbezoekjes van Oma en nichtje Alia en tante Lea. Morgen nog één dag en dan laat ik de meisjes in handen van Michiel. Het is wel goed geweest... 

Dag 5 - Quarantaine dagboek

 

Gezondheid: Juno had de hele dag hoofdpijn. Nog eens een zelftest gedaan (ze is zo stoer) maar gelukkig weer negatief. 

Gespeeld: Monopoly. En dat verliep exact zoals ik had verwacht: het duurde heel lang en uiteindelijk vloog het spelbord door de lucht. Met Juno ook nog Bunny Hop, dat verliep gelukkig rustiger.  

Geregeld: mijn theaterticket voor zondag doorgegeven aan een vriendin. In principe zou ik mogen gaan (als ik babysit zou vinden, maar eigenlijk is het beter als hier niemand komt ...). Ik vind dat een te raar idee, om toch mogelijk besmet in een theaterzaal te gaan zitten. Wel jammer! 

Geknutseld: Juno maakte weer een heel mooie tekening om op te sturen naar de Sint. Oona tekende zeer precies een xylofoon, zodat ze kan oefenen voor het schoolorkest. 

Geruzie: Monopoly is niet goed voor de gezondheid. 

Gegeten: We bestelden poké bowls. Ieder kon zelf zijn bowl samenstellen, het smaakte ons ontzettend! 

Gelachen: 'Eigenlijk is de Sint een nachtdier hé. Maar dan een mens.'

Geleden: .We gingen niet naar buiten vandaag, dat was geen goed idee. 

Gekeken: de aankomst van de Sint! De meisjes (ze vinden alles spannend) knepen in elkaars hand. Ik pinkte een traantje weg. 

Gelezen: Ik bestelde een nieuw boek van de Moemins: Het raadselachtige eiland. Héérlijk, vanaf de eerste zin. 

Slecht nieuws van de dag: ik kan me niets herinneren dus dat lijkt me goed. 

Goed nieuws van de dag: Ik bedacht een stom woordmopje, iets met mijn chiro-vriendinnnen met wie ik volgend weekend eindelijk op weekend ga (als ik tenminste niet positief test...). Het voelde heerlijk om plots zo'n inval te krijgen. Als mijn creatief brein kan werken, dan gaat het goed. 

Dag 4 - Quarantaine dagboek

 

Gezondheid: alles chill. We moeten alledrie soms niezen maar dat zegt dus niks.

Gedoe:  45 minuten aan de lijn met contact tracing... De arme man was heel vriendelijk, ik had spijt dat hij ineens had opgehangen, nog voor ik hem dat kon zeggen. Hij gaf ons helaas de verkeerde quarantaine-regelingen (we volgen wat er nu op de sciensano-website staat). 

Gespeeld: de meisjes hebben even Ringo Flamingo gespeeld toen ik een dutje deed, maar ze schakelden snel over op de tablet. En we speelden Mysterium: een mix van Cluedo en Dixit. Een complex spel en volgens mij veel leuker met meer spelers. Het concept is echt tof en het is fijn om samen met je kinderen de logica van de verbeelding te volgen... 

Geregeld: Chiro verwittigd, voordat contact tracing dat ging doen. Dat vond ik vervelend. Gelukkig is daar ook de richtlijn dat niet álle kinderen getest moeten worden zolang het bij 1 besmetting blijft. 

Geknutseld: een dag zonder het tekenen van een eenhoorn, is een dag niet geleefd (Juno - 6 jaar)

Geruzie: kleine ruzietjes maar geen ontploffingen. Oona biedt spontaan een stukje van haar wafel aan en Juno zegt super lief en oprecht dankjewel. 

Gegeten: Een vieruurtje in het park. Gestoofde venkel met kaasburgers en gebakken gnocchi's. 

Gelachen: flauwe mopjes uit het moppenboek

Geleden: Ik wil niet naar het park! Het park is stom! (... twee uur later...) NEE! Ik wil niet naar huis! We moeten in het park blijven!  

Gekeken: geen idee waar ze naar keken maar het was met veel onderhandeling

Gelezen: Ik mag Ibbeltje niet voorlezen... Oma bracht boekjes uit de kringloop dus we lazen een vintage-Tiny. 

Slecht nieuws van de dag: het gaat niet goed met de corona-cijfers. En alle meningen zijn weer ontploft... En ik heb teveel tijd om op sociale media alles te volgen. Voor de meisjes was het slechte nieuws dat er toch wat schoolwerk wachtte... ze hebben allebei goed onderhandeld over wat er wel/niet gemaakt moet worden. 

Goed nieuws van de dag: De Sint is er bijna! Een kleine hulppiet was de hele dag in haar nopjes! 

Dag 3 - Quarantaine dagboek

Gezondheid: twee dochters alive and kicking. Bij mij zit er iets scheef in mijn rug... hopelijk helpt een heet bad. 

Gedoe: ik liet vandaag een eerste pcr test afnemen en dat ging weer vlot. Ik kreeg ook al na zes uur resultaat! Blijkbaar doen die commerciële labo's er veel veel langer over... het is maar een tip. 

Gespeeld: nieuwe spelletjes geruild via het geweldige Wisselspel. Muizenval spelen was heel leuk. Ik maakte met Juno ook drie puzzels. Ringo Flamingo viel een beetje tegen. 

Geregeld: nonkel Stefan kwam ons bevoorraden met een paar boeken. En we begrijpen nu finaal de huidige quarantaine-regels. 

Geknutseld: Oona frustreerde zich met haar 3D pen (ik vind dat ook brol). Juno maakte een knutselding met een glitterset. 

Geruzie: er wordt na drie dagen al eens wat sneller naar elkaar geschreeuwd. Het opbouwen van Muizenval was een uitdaging voor iedereen. 

Gegeten: verse knolselder/pompoen/wortel soep met boterhammetjes. En 's avonds versgemaakte pizza, met pizzadeeg van allemaal restjes bloem. Ik had gisteren al aubergines gegrild, oh zo lekker. Maar het beste was het bananenbrood met chocolade dat Oona helemaal alleen maakte! 

Gelachen: Juno haar danspasjes op de cult-hit Schumacher.

Gekeken: K2 zoekt K3, we kijken die shows in stukjes, en gelukkig maar, want dat duurt zo lang... Ik probeerde ook naar een anti-vax docu te kijken, maar dat hield ik niet vol. Al wil ik het beter begrijpen want ik ben nog altijd boos. 

Gelezen: Oona is begonnen in Marc De Bel, benieuwd wat ze ervan vindt. En ik bestelde Ibbeltje van Annie M.G. Schmidt. 

Slecht nieuws van de dag: geen tijd gehad voor een minidutje en dat wreekt zich. Morgen terug. 

Goed nieuws van de dag: mijn pcr was negatief, Juno haar zelftest was negatief. En Juno mag samen met Oona uit quarantaine, als ze op het einde een negatieve pcr heeft. Toch een heel verschil, tien of zeventien dagen.